Theaterschoolfestival
19 - 24 juni Amsterdam

Bespreking Morph, Zielsverwanten en Alive and typing


Een nagekomen bericht aan het begin van het nieuwe theaterseizoen; nog drie mooie voorstellingsverslagen van ITS 2019!

 

door Nina Bos

Morph: of ik werd nagefloten door een beek

De acteurs van de acteursopleiding ArtEZ in Arnhem staan ontspannen te dansen en bewegen op de muziek wanneer het publiek de zaal binnen wandelt. Dan beginnen ze te vertellen: ze staan aan het begin van een grote verandering, het afstuderen. Alles zal veranderen. Maar nog heel even kunnen ze alles hetzelfde laten door deze voorstelling exact hetzelfde te spelen als de dag ervoor. De acteurs vertellen dat het fenomeen van verandering hen fascineerde en zij wilden zich hier verder in verdiepen – en op wat voor manier kan dat beter dan terug te gaan in de tijd met “De Metamorfosen” van Ovidius?

Op een luchtige en humoristische wijze en met een verblindend gouden decor gebruiken de acteurs dit boek om verschillende soorten van metamorfosen te verbeelden. De korte en snelle scenes springen van het ene hoofdstuk naar het andere terwijl verhalen over gedaantewisselingen passeren. De acteurs beelden onder andere de transformatie van vrouwen in bomen uit, waarbij ook een boom de vloer op wordt gedragen.
Het herhaaldelijk proberen te spelen van een verkrachtingsscène zorgt voor een omslag in het stuk. Er wordt vrij letterlijk kritiek gegeven op het grote aantal van dit soort scenes in het boek waarbij ook verwezen wordt naar het aantal verkrachtingen die vandaag de dag nog plaatsvinden. Zo begint een deel van de voorstelling waarbij de acteurs een kritische blik op het boek werpen. Ze vragen zich af waar de gekleurde personages te vinden zijn en ook waarom er zo weinig mannen op mannen en vrouwen op vrouwen vallen. Hoe kan een vrouw die op vrouwen valt zich hierin herkennen?

Tegen het einde van het stuk reflecteren de studenten op het moment in hun leven waar ze nu staan. Met hun rug naar de toekomst kunnen ze er niet naar omkijken. Een doemscenario van de toekomst van een van de spelers wordt op humoristische wijze geschetst. Maar, lijken de acteurs te concluderen, ook dit is een metamorfose en verandering is onontkoombaar. Het enige dat ze kunnen doen is het accepteren.

 

Zielsverwanten door Toneelacademie Maastricht, Acteursopleiding

Frascati 1: vier acteurs, 2 mannen en 2 vrouwen zitten in het donker op bankjes aan de achterzijde van de vloer. Vooraan in het licht is het interieur van een keuken gecreëerd: er staat een hoge koelkast met daarop een koffiezetapparaat, kopjes, twee tandenborstels en tandpasta, twee tafels met stoelen en een rij kamerplanten. In dit beeld ontvouwt zich het verhaal van twee personages Charlotte en Eduard, wetenschappers en tevens geliefden. Op een afgelegen plek verwijderd van de dagelijkse samenleving leven ze samen en verrichten ze onderzoek naar de meetbaarheid van een intentie. Ze vragen zich af hoe de omstandigheden die van invloed zijn op ons handelen gemeten en zichtbaar gemaakt kunnen worden en hoe de keuzes die we maken gemaakt zijn vanuit vrije wil of hoe de omstandigheden van de situatie deze keuze bepalen. Om dit onderzoek zo goed mogelijk uit te voeren schakelen ze de hulp in van Otto, een collega-wetenschapper in de informatica en een oude vriendin van Charlotte, Ottilie, die de administratie zal bijhouden.
De komst van Ottilie zorgt voor een hoop emotionele tumult. Niet alleen was Ottilie in het verleden getrouwd met Charlottes toenmalige ex-verloofde, maar ook Eduard valt voor haar. Ondertussen ontwikkelt Otto ook gevoelens voor Charlotte. Gedurende het stuk nemen deze relationele kwesties de overhand van het onderzoek en worden de personages onderdeel van hun eigen onderzoeksmateriaal. Het draait op dat moment dan ook meer om de onderlinge verhoudingen van de personages dan het onderzoek dat hen samenbracht.
De oplopende spanning tussen Eduard en Ottilie zorgt er uiteindelijk voor dat Eduard de groep verlaat. Charlotte verandert in een gebroken eenzame vrouw. Ze bevalt nog wel van een dochter van Eduard, maar deze wordt snel weer van haar afgenomen doordat ze verdrinkt tijdens een boot ongeluk met Ottilie. Alles wat dichtbij Charlotte stond wordt van haar wordt afgenomen of verlaat haar: Eduard, haar dochter en zelfs haar onderzoek wanneer Otto dat alleen voortzet. Uiteindelijk lijkt het stuk daardoor voornamelijk te gaan om hoe Charlotte omgaat met de situatie waarin zij is beland en kunnen we ons als toeschouwers afvragen of vrije keuzes wel gemaakt kunnen worden – of dat alles afhankelijk is van de situatie waarin we ons begeven.

 

Alive and Typing door HKU: Writing for Performance

Bij aanvang van de avond, georganiseerd door de schrijvers van HKU Writing for Performance, wordt het publiek opgedeeld in drie groepen. Elke groep wordt door één van de afstuderende studenten meegenomen langs drie verschillende settings. Op deze manier kan er in de grote zaal van Theater Bellevue op drie plekken tegelijkertijd geluisterd en gekeken worden naar een selectie van het werk van de schrijvers.

De eerste positie plaatst het publiek op de tribune: door koptelefoons is een dialoog tussen een man en vrouw in een bar te horen. Een gesprek over benaderen en verleiden terwijl drie barkrukken met daarop een verlaten jas verlicht worden. Zijn de twee mensen die te horen zijn nét samen vertrokken en zijn dit de sporen van het gesprek dat zij hebben achter gelaten? Het verbeeldingsvermogen en de zintuigen worden ook op een andere manier dan alleen via de oren geprikkeld. In een volgende vertelling blazen windmachines de personages in de scene verkoeling toe, terwijl drie ventilators wind in het gezicht van de toeschouwer waaien.

De korte teksten worden niet alleen verteld, maar ook gespeeld. Dit zijn veelal korte scenes voor theater of film, verbeeld door acteurs op de tribune van de zaal en achter het achterdoek. Het publiek kijkt vanaf de vloer omhoog naar de tribune waarop God en Allah op 11 september 2001 boven op een skyscraper in New York een gesprek voeren. Of we kijken naar een monoloog van een Griekse god die tot een hoogtepunt komt door op datingapps eindeloos te swipen. Voorbij het achterdoek wordt een monoloog gespeeld waarin steeds opnieuw een meisje wordt verleid. In deze tekst zijn woorden te herkennen die je niet snel in het dagelijks leven zal horen maar eerder online of bij computers.

De schrijvers van deze avond brachten hun toeschouwers een veelvoud van teksten en thema’s in verschillende vormen en toonden zo dan ook de veelzijdigheid en de gevarieerde vormen van het presenteren van tekst.